Article

ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ

February 04, 2019 09:37 PM

   ''

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਾਰੇ ਭੈਣ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦੀ ਬਹੁਤ - ਬਹੁਤ ਮੁਬਾਰਕਾਂ ਦੀ । ਇਹ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਪੱਤਝੜ ਤੋਂ ਬਾਆਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੁੱਤ ਹੈ । ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਿੜਿਆ ਵਾਲੀ ਮੌਸਮ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਭਰ ਉੱਠਦੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ । '' ਆਈ ਬਸੰਤ , ਪਾਲਾ ਉਡੰਤ '' ਇਸ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰਨੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਮਤੌਰ ਤੇ ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀ ਨਿਖਾਰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਹੈ ।
           ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹਰ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਠਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ । ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਮਾਨ ਰੰਗ ਬਰੰਗੇ ਪਤੰਗਾ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਫੁੱਲ,  ਬੂਟੇ ਅਤੇ ਦਰਾਖਤਾ , ਪੌਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਰਿਆਲੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਛਾਇਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ  ਅਤੇ ਕਣਕ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਉੱਠਕੇ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਦੀ ਅਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਦਰਾਖਤਾਂ ਨੂੰ ਬੂਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਆਦ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਮੁਖੜੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਝਲਕ ਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਰੁੱਤ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਮੇਲੇ ਵੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ।
             ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਕਲਾ ਦੀ ਦੇਵੀਂ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਮਹੀਨੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ, ਉਰਜਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਵਾਸ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਦੇ ਸਬੰਧਤ ਵਿੱਚ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮੇਲਾ ਇਸ ਦਿਨ ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਖਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਕਿ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਬਣੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੂਰੋਂ - ਦੂਰੋਂ ਸਰਧਾਲੂ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ । ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੀ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ ਤੇ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।
        ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ , ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਬਾਲਮੀਕ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਜਿਕਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨਮੋਹਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੈ । ਇਸ ਰੁੱਤ ਨੂੰ ਕਾਮ ਅਤੇ ਰੱਤੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ । ਇਸ ਦਿਨ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾੳਂਦੇ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਕਵਾਨ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਹਰ ਥਾਂ ਮਕਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਚ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਂਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ  ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ -ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਵੀ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਅਤੇ ਪਤੰਗ ਦੇ ਰੰਗ ਰੂਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਂ ਵੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ , ਜਿਵੇਂ ਛੱਜ, ਤਿਤਲੀ , ਜਹਾਜ਼, ਪਰੀ ਆਦਿ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ । ਇਹਨਾਂ ਪਤੰਗਾ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਲਈ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸਖਤ ਡੋਰ ਦੀ ਜਰੂਰਤ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਚਾਈਨਾ ਦੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਡੋਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਖਿਚ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਬਹੁਤ ਜਾਨਾਂ ਵੀ  ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਨੂੰ ਖੂਨੀ ਡੋਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮਡਰਾਉਂਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ । ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਸੌਂਕ ਜਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ । ਪਰ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ , ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਤੰਗ ਉਡਾਉਣ ਸਮੇਂ ਪੂਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਪਤੰਗ ਮਕਾਨ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਤੇ ਚੜਕੇ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ , ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਡਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ।
     ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਛੇਹਰਟਾ ਸਾਹਿਬ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਬੜੀ ਧੂਮਧਾਮ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਦੀਆਂ ਹਨ । ਆਓ ਆਪਾਂ ਆਪਣੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਜਿੰਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ,  ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਨਾ ਮੋੜੀਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ , ਬਜ਼ੁਰਗ , ਮਾਵਾਂ,  ਭੈਣਾਂ,  ਭਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰੀਏ । ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਅਨੰਦ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਇਕੱਠਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਭਦਾ ਹੈ । ਬਸੰਤ ਪੰਚਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਮਾਂ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇੱਥੇ ਮੈ ਸਾਰੇ ਪਤੰਗਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾ ਕਿ , ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ , ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਗਮੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ ।  ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾ ਕਿ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਇੱਕ ਖੂਨੀ ਡੋਰ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਚਾਈਨਾ ਡੋਰ ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ,,    ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ  ਹੋਵੇਗਾ ।।
                                          ਹਾਕਮ ਸਿੰਘ ਮੀਤ ਬੌਂਦਲੀ 
                                              ਮੰਡੀ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ 
Have something to say? Post your comment